Wij signaleren de afgelopen periode een toename van ziekenhuisopnames op de longafdeling en Intensive Care wegens ernstige longaanvallen astma.
Bij (een groot deel van) deze patiënten blijkt sprake van ernstige onderbehandeling, met uitsluitend gebruik van salbutamol (SABA) en ontbreken van inhalatiecorticosteroïd (ICS). Zoals bekend, is onderbehandeling van astma een belangrijke oorzaak van longaanval astma. Het gebruik van alleen SABA biedt tijdelijke verlichting maar verhoogt het risico op ernstige astma aanvallen en sterfte, omdat het de onderliggende oorzaak, de inflammatie van de luchtwegen, niet behandeld. Volgens het Longformularium Amsterdam (zie bijlage 1) is een combinatie van een inhalatiecorticosteroïd en langwerkende luchtwegverwijder (ICS/LABA) de eerste keus (onderhouds)behandeling bij astma. Het heeft dus onze sterke voorkeur dat ook bij slechts “zo nodig”-gebruik gekozen wordt voor ICS/LABA i.p.v. voor SABA. Ondanks dat dit laatste nog wel als optie genoemd wordt in de huidige NHG richtlijn astma bij volwassenen.

Wij verzoeken u vriendelijk maar dringend om:
1. Uw astmapatiënten te herbeoordelen op actuele medicatie.
2. Indien nodig, over te stappen op behandeling conform het Longformularium Amsterdam.
3. Patiënten te instrueren over het belang van dagelijks of “as needed” gebruik van ICS/formoterol en correcte inhalatietechniek.
Door tijdige herziening van de behandeling kunnen we gezamenlijk ernstige longaanvallen astma en ziekenhuisopnames voorkomen.
Uiteraard is de juiste diagnose ook essentieel om de juiste behandeling te starten. Onjuiste of te late diagnose van astma leidt vaak tot verkeerde behandeling en vergroot het risico op ernstige aanvallen en ziekenhuisopnames. Wij verzoeken u dan ook om bij twijfel of
moeilijkheden in de diagnostiek astma patiënten door te verwijzen voor longfunctieonderzoek, bijv. via Huisartspluspunt (zie bijlage 2).
Voor overleg over, of verwijzing van, patiënten kunt u vanzelfsprekend laagdrempelig contact opnemen met de vakgroep Longziekten van de aangesloten ziekenhuizen. Ook dat kan desgewenst via Huisartspluspunt (zie bijlage 2).

Met collegiale groet,
Namens de vakgroep Longziekten, na overleg met de TPA werkgroep astma-COPD
Marlise de Roos Els Weersink Ivonne Wilting
Longarts OLVG Longarts Amsterdam UMC Longarts BovenIJ